Тоглоом

алавцаа [тоглоом] алавцан наадах тоглоом.
алавцах [тоглоом] тэвэг, бөмбөг мэтийг хөлөөр дэгдүүлэн өшиглөж наадах.
арилжаа [тоглоом] монгол ардын нэгэн зүйл хөлөгт тоглоомын нэр, морины арилжаанаас гаралтай энэ тоглоомыг есөн буудал дээр хоёр цагаан, хоёр хар мориор тоглож, цагаан морь авсан нь эхэлж нүүнэ, шатрын морины нүүдлээр ээлжлэн нүүж эсрэг этгээдийн байрыг түрүүлж эзэлсэн нь хожно.
астар [тоглоом] ардын хөлөгт наадам, даамын төрөл.
баадай [тоглоом] нэг нь зугатахад нөгөө нь хөөж, гараар биед нь хүрэх болон бөмбөгөөр шидэж онох хөөцөлдөөн наадам баадай авах (бөмбөгөөр онох).
бажий [тоглоом] тусгай хөлгөн дээр явуу орхин наадах тоглоом бажий наадах (бажий тоглох), бажий хаях (явуу орхин наадах).
борх [тоглоом] дөрвөлжлөн зассан гурван модыг эвлүүлэн нийлүүлдэг оньст тоглоомын нэг төрөл.
бөгцөг [тоглоом] шагайгаар наадах нэгэн зүйл тоглоом бөгцөг няслах (шагай орхиж, ижил дүрсүүдийг харваж наадах).
буга [тоглоом] хорин дөрвөн хүүгээр эсвэл нохойгоор хоёр бугыг хашиж наадах тоглоом буга тавих (буга тоглоом нүүж тоглох), ижил буга (далан таван буудалтай, зургаан бугатай, дөчин найман хүүтэй монгол ардын хөлөгт тоглоом).
бүрдэг [тоглоом] шагай орхих тоглоом.
бэлэг [тоглоом] хөлөг дээр дөрвөн чулуу тавьж, ээлжлэн нүүж, гурван гэр барьдаг тоглоом.
бэрх [тоглоом] дөрвөн шагайгаар наадахад хонь, ямаа, морь, тэмээ буух бэрх буулгах (дөрвөн бэрх орхих), бэрх орхих (дөрвөн бэрх хаях), дөрвөн бэрх (тэмээ, ямаа, хонь, морь дөрөв).
бэрх [тоглоом] монгол ардын уламжлалт оньсон наадгайн нэг төрөл.
бээрүүл [тоглоом] нэг зүйл эргүүлэн наадах тоглоом.
гагар [тоглоом] нэг төрлийн тоглоом.
гахай [тоглоом] жижигхэн тайрдас модыг өрж тавиад, тусгай модоор онож унагах тоглоом наадам гахай цохих (гахай тоглоомоор наадах).
гулсуур [тоглоом] хүүхэд гулсахад зориулсан тоглоом.
гурвалж [тоглоом] монгол ардын наадгай.
даалуу [тоглоом] яс, мод зэрэг хатуу зүйлийг дөрвөлжлөн засаад нэг талд нь улаан цагаан өнгөөр ялган хоёроос арван хоёр нүх гаргаж хийсэн жаран ширхэгтэй нэгэн төрлийн тоглоомын пай жаран хар даалуу авах (даалуудах), даалуу өрөх (а.тоглохын өмнө засч бэлтгэх б.даалуудах), даалуу тавих (даалуудах), даалуунд хорхойтой (даалуу тоглох дур шуналтай, хүсэлтэй), мөрийтэй даалуу (хожилд мөрий тавьж тоглох даалуу), суман даалуу (сум модоор хийсэн даалуу), ясан даалуу (ясаар хийсэн даалуу), даалуу үүлүүүүлүү даалуу (хоршоо үг) (мөн тоглоомын ахлах даалуу, том мод), даалуу хуутуу (хоршоо үг) (даалуу үүлүү) мөн тоглоомын арван хоёр нүхтэй мод даалуугаар барих (а.бусдын модыг даалуугаар идэж, гэр барих б.даалуугаар ахалж идэх), даалуугаар дуудах (өөрт даалуу бийг зарлан ахлуулж идэх), даалуугаар идэх (бага модыг даалуугаар барьж идэх), даалуугаар нүүх (даалуу гаргах).
даалуудах [тоглоом] даалуу тавьж наадах, даалуугаар тоглох мөрийцөн даалуудах (мөрий, бооцоо тавьж тоглох), талцан даалуудах (олуул тал болон даалуудах).
даам [тоглоом] шатрын хөлөг дээр цагаан, хараар тэмцэн тоглох хөлөгт тоглооом даам нүүх (даам тоглох), даам тавих (даам нүүх), даам тоглох (даамдах), жаран дөрвөн буудалт даам (өрнө зүгийн нэг зүйл хөлөгт тоглоом), зуун буудалт даам (зуун буудал бүхий хөлөгт тоглоом), даамны аварга (даамны тэмцээнд түрүүлж, үнэмлэхүй амжилт гаргасан хүн), даамны тэмцээн (шилдэг сайн даамчныг шалгаруулах тэмцээн), даамны хөлөг (даам нүүх хүснэг бүхий тавиур), шатар даам (хоршоо үг) (дөрвөлжин хөлөг дээр цагаан, хараар тэмцэн тоглох хөлөгт тоглоом) даамдахдаа өрсөлдөгчийнхөө буудлын захад хүрч, хол алгасан нүүх эрхтэй болсон даам даам болох (даам тавихад нэгний хүү нь нөгөө этгээдийн захад хүрч чадсан учир нүд алгасан хол нүүх эрхтэй болох), даам гарах (даамын хүүгээр хол нүүх эрхтэй болох), даам идэх (хол алгасан нүүх эрхтэй болсон даамын хүүг идэх).
даамдах [тоглоом] даамаар тоглох, даам тавих даамдах дуртай (даам тоглох сонирхолтой).
данхай [тоглоом] шагай зэргээр наадахад хожигдож, дахин өрөхөд харьцах тоонд хүрэхгүй боловч нэгэн удаа тооцож тоглох нь.
данхайцах [тоглоом] шагай тоглох үед хожигдож байгаа хүний гаргах шагай тоондоо хүрэхгүй бол байгаа шагайнхаа тоогоор хувь нийлүүлж дахин тоглох.
донго [тоглоом] монгол үндэсний оноо цохих нэг зүйл наадгай.
дугуйцах [тоглоом] дугуйран зогсож наадах тоглоом.
дэмбээ [тоглоом] аялгуулан хэлж, хуруу гарган таалцах нэг зүйл тоглоом хуа дэмбээ (хоршоо үг) (дуу аялуулан арван хуруугаар тоо таалцах нэг зүйл тоглоом).
ёоз [тоглоом] даалууны хоёр нүхтэй мод ёоз доржийн хөдөөнөөс, ёнзон хамбын гадаанаас (даалууны гуншин).
ёозлох [тоглоом] даалуугаар тоглоход ёоз гаргах.
жаа [тоглоом] даалуугаар наадахад гурав, зургаан модыг хос болгож тоглох тоглоом давхар жаа (гарын арван модоо хоёр гартаа тав таваар нь аваад хооронд нь холихгүй тоглох, гурван хүний тоглоом), дан жаа (хоёр хүн халз тоглох) оролцох, хамаарах үйл миний мэдэх дангийн жаа биш байна. (ярианы үг, хэллэг)

Нээлттэй мэдээллийн сан www.opendatalab.mn цахим хуудсыг ашиглах, мэдээлэл хайх, түгээх хэн бүхэн доорх нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсний үндсэн дээр үйлчилгээ авах эрхтэй.

  1. Хуульд зааснаар төрийн болон орон нутгийн өмчийн хуулийн этгээд, бусад нийтийн эрх зүйн хуулийн этгээдээс олон нийтэд нээлттэй байршуулсан мэдээллийг иргэд, олон нийт үнэн зөв гэж үзэх эрхтэй. Иймд тухайн мэдээллийг мэдээллийн сан, түүнийг хариуцагч Бодлогод залуусын хяналт ТББ болон системийн ашиглалтыг хариуцсан аливаа хувь хүний байр суурь гэж үзэхгүй ба анхдагч эх сурвалжаас хүлээн авсан мэдээллийн үнэн зөв эсэх, тухай мэдээллийн талаар аливаа хууль эрх зүйн маргаан байгаа эсэхэд мэдээллийн сан хариуцлага хүлээхгүй.
  2. Мэдээллийн сан нь техникийн нөхцөл, боломжоос шалтгаалан тодорхой цаг хугацааны давтамжтайгаар албан ёсны эх сурвалжуудаас мэдээллийг татан авч, тухайн цаг үед үнэн зөвд тооцогдож байсан мэдээллийн түүх үүсгэдэг. Иргэд, олон нийт мэдээллийн санг хэзээ ашиглаж байгаагаас үл хамааран мэдээллийн түүхтэй танилцах эрхтэй тул тус мэдээлэл хуучирсан, эсхүл анхдагч мэдээллийн эх сурвалжаас устгасан, нэвтрэх боломжгүй болсон гэх үндэслэлээр тус мэдээллийн сангаас хасахгүй болно.
  3. Мэдээллийн санг ашиглан мэдээ, сурвалжилга бэлтгэх болон олон нийтэд түгээх бүхий л этгээд мэдээллийн санд хадгалагдаж буй өнгөрсөн үеийн болон одоогийн мэдээллийн үнэн зөв, хүчинтэй эсэхийг зөвхөн анхдагч эх сурвалж болон түүнийг хариуцагч төрийн эрх бүхий байгууллагаас нягталж шалгах үүрэгтэй.
  4. Энэ үйлчилгээний нөхцөлийн 3-т заасан үүргээ хэрэгжүүлээгүйтэй холбоотойгоор бий болох аливаа эрсдэл, хариуцлагыг зөвхөн тухайн этгээд хариуцах бөгөөд мэдээллийн систем болон түүнд холбогдох этгээдийг аливаа учрах нэхэмжлэл, хариуцлагаас чөлөөлнө.
  5. Тус мэдээллийн сангийн зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан бөгөөд мэдээллийн сангаас боловсруулж хүргэсэн мэдээллийг олон нийтэд дурдах тохиолдолд эх сурвалжийг заах нь оюуны өмчийн эрхийн зөрчил үүсгэхгүй байх үндэслэл болно.
Зөвшөөрч байна Татгалзаж байна