Дагавар үг

баг [дагавар үг] орчим, бараг, хэр, төлөв, хавь арван цагийн багт (арван цагийн орчим), үүр цайхын багаар (үүр цайх үеэр).
бүр [дагавар үг] тутам, тусам сар бүр (сар тутам), хүн бүр (хүн тутам) улам, маш, хамгийн, адгийн бүр муу (маш муу), бүр сайн (маш сайн) бүрмөсөн, нэгмөсөн, буй.
бүрий [дагавар үг] бүр, тутам, бүхэн хүн бүрий (хүн бүр), газар бүрий (газар бүр, газар бүхэн) эцэс.
гаран [дагавар үг] гаруй, илүү арав гаран (арав илүү), аяга гаран (аяга илүү), зуу гаран (зуу илүү).
гуай [дагавар үг] ахмад настан, дээд тушаалын хүнийг хүндлэн дуудах үг.
гэхчилэн [дагавар үг] гэх мэт, гэх зэрэг.
дагуу [дагавар үг] үйлийн болох орон байр нь юмны ойр хавиар байх нь голын хөвөө дагуу (голын эрэг хөвөө орчим), зам дагуу (зам гудас, зам зуур) нэг юмны хөдлөл нь нөгөө юмны аяар болох байдал урсгал дагуу сэлэх (урсгал уруудан сэлэх) үйл явдлын дашрам далимаар) судар ном үзэхийнхээ дагуу (судар ном үзэхийнхээ далимд) уг ёсоор, мөн хэвээр хэлсний дагуу (хэлсэн ёсоор) ажил хэргийн чиглэлээр сонирхлынхоо дагуу (сонирхолдоо хөтлөгдөн).
дөл [дагавар үг] дүл, турш шөнө дөл унтах (шөнөжин унтах), өдөр дөл хүлээх (өдөр турш хүлээх) дунд шөнө дөл болтол (шөнө дунд болтол).
дундуур [дагавар үг] голоор, төвөөр, хоорондуур, завсар зайгаар нь ой дундуур (ойгоор), олон гэрийн дундуур (гэрүүдийн хоорондуур), далан дундуур хатгах (далны завсраар хатгах) дотуур усан дундуур (а.нэлэнхий усаар явах б.ус гатлах), утаан дундуур (утаан дотуур) тухайн ажил үйл өрнөж байх үеэр ажлын дундуур (ажил үргэлжилж байх цагт), шуурган дундуур (шуурга шуурч байх үеэр) дүүрэн биш дундуур цай (бүүрэн биш цай), дундуур дундуур гэсээр долоо дундуур болох (зүйр үг) (бага багаар олон удаа авах) (шилжсэн утга) барагтайхан, дульхан сэтгэл дундуур (сэтгэл санаа ханамжгүй, сэтгэлд хүрэхгүй) юмны тал хувь, хагас тэхий дундуур (тал дундуур).
дундуурх [дагавар үг] дунд хавь, гол, төв орчим байгаа ой дундуурх бугын жим (ойгоор гарсан бугын жим).
дэргэд [дагавар үг] хажууд хөшөөний дэргэд (өшөөний хажууд) шадар, дотно дэргэдийн хүн болгох (шадар хүн болгох) жишиж зэрэгцүүлбэл, харьцуулбал.
зуур [дагавар үг] түр, хоромхон амс хийх зуур (амсхийх хооронд), хэсэгхэн зуур (хэсэгхэн хоромд), түр
мэт [дагавар үг] адил, шиг муур мэт мярайх (муур шиг мярайх), хүүхдийнх мэт бяцхан гар (хүүхдийнхтэй адил жижигхэн болоод булбарай гар) зэрэг бурхан сахиус мэтийг залах (бурхан сахиус зэргийг залах), бадарч мэтийн хэд хэдэн хүн (бадарч зэрэг хэд хэдэн хүн), ном сонин мэт (ном сонин зэрэг), хайч хутга мэтийн багаж (хайч хутга зэрэг багаж).
мэтчилэн [дагавар үг] гэх зэргээр, энэ мэтээр гэх мэтчилэн (гэх зэргээр), энэ мэтчилэн (энэ мэтээр).
наана [дагавар үг] юмны наад тал, энэтээ голын наана (голын энэтээ), нарны наана (нарны наад талд),
наахна [дагавар үг] арай наана, бага зэрэг наана гэрийн наахна (гэрээс арай наана), байшингийн наахна (байшингаас бага зэрэг наана).
өдий [дагавар үг] цаг хугацааны хувьд болоогүй, дэндүү эрт очих өдий (очих болоогүй), хүрэх өдий (хүрэх болоогүй байгаа нь), бид явах өдий шүү. (ярианы үг, хэллэг)
талаар [дагавар үг] ямар нэг үйл хэргийн тухайд олон улсын байдлын талаар яриа хийв. (ярианы үг, хэллэг)
тийш [дагавар үг] ийш гэдгийн эсрэг утга тэр зүгт, тэр зүг рүү баруун тийш (баруун зүг рүү), зүүн тийш (зүүн зүг рүү), хөдөө тийш (хөдөө нутаг руу), гол тийш явах (гол руу явах), нэг тийш (аль нэг тал руу, аль нэг зүг рүү), нэг тийш болгох (а.ажил явдлаа цэгцлэх б.(шилжсэн утга) шийдвэр гаргах), өөр тийш (өөр зүг рүү), хоёр тийш (хоёр өөр зүг рүү), тал тал тийш (зүг бүрт), ийш тийш (хоршоо үг) (зүг зүгт, нааш цааш)
төлөө [дагавар үг] тулд аавын төлөө (аавын тусын тулд), хүний төлөө (хүний тусын тулд), чиний төлөө (чиний тусын тулд), эх орны төлөө (эх орныхоо тусын тулд) орлосон хүн, юм
тул [дагавар үг] учир, иймд ирсэн тул (ирсэн учир), мөн тул (мөн учир), харсан тул (харсан учир), аргагүй тул (аргагүй учир), орой болсон тул (орой болсон учир), үл мэдэх тул (үл мэдэх учир) төлөө, тулд ялахын тул (ялахын төлөө), нэгдэхийн тул (нэгдэхийн төлөө), тодруулахын тул (тодруулахын төлөө), үнэн худлыг мэдэхийн тул (үнэн худлыг мэдэхийн төлөө), утга санааг тодруулахын тул (утга санааг нь тодруулахын үүднээс). тулаа (нэр үг)(мал эмнэлгийн нэр томьёо) хурдан давхиж яваад морины огцом зогсох, эвгүй гишгэснээс мөр өвдөг бэлбэрхийн үе тулж согог суух нь, шинж тэмдэг нь хөтөлж явахад урд талын хөлөө дутуу тавьж тулж доголдог.
турш [дагавар үг] үргэлжид, дуусан дуустал жилийн турш (жил тойрон), насан турш (нэг насаа дуустал), өдрийн турш (бүхэл өдөржингөө), шөнийн турш (бүхэл шөнөжингөө) уртаашаа, зай нумны турш (а.нумны нийт урт, б.сумны үсрэх зай, сумны онтусах зай) бүх, дагуу, туж, нэлэнхүй замын хажуу туршид (замын хажуу талаар нэлэнхүйд нь).
тус [дагавар үг] хавьцаа, орчим бугуйн тус газар (бугуй орчим), мөрний тус газар (мөрний хавьцаа), толгойн тус газар (толгой орчим).
тусам [дагавар үг] тутам, улам бүр дуулах тусам (дуулах бүрд улам), хэлэх тусам (хэлэх бүрд улам), явах тусам (явах бүрд улам).
тутам [дагавар үг] бүр, нэг бүрд өдөр тутам (өдөр бүр), сар тутам (сар бүр), хүн тутам (хүн бүр) тусам.
тухай [дагавар үг] алив юмны учир холбогдлын талаар амьдралын тухай (амьдралын элдэв явдлын учир холбогдлын талаар), номын тухай (номын талаар), ялалтын тухай (ялалтын талаар), тухай учир (хоршоо үг) (учир явдал, хэрэг явдал) ямар хэргээр, юуны төлөө чи юун
тушаа [дагавар үг] хавь, орчим, чиг үүдэн тушаа (үүдний хавьцаа), хаалганы тушаа (хаалганы орчим), энэ тушаа (энэ хавьцаа), зүрхэн тушаа (зүрхний орчим) тус тусдаа тушаа тушаа (хоршоо үг) (тус тусдаа, ганц ганцаар), тушаа тушаа явцгаах (тус тусдаа явцгаах) орчим зургаан цаг тушаа (зургаан цагийн орчим).
удаа [дагавар үг] хэрэг явдлын давтагдах тоо хоёр удаа (аливаа хэрэг явдал хоёр дахин өрнөсөн нь), эцсийн удаа (сүүлчийн удаа хамгийн сүүлд) тохиолдол зарим удаа (зарим үед), ирсэн удаа байхгүй (ирсэн тохиолдол байхгүй) дахин нэг бус удаа (олон дахин), хичнээн удаа (олон дахин), удаа бүр (дахин дахин, байнга), удаа дараа (хоршоо үг) (олон удаа, олон дахин) дараа, сүүлд чиний удаа би ирэв (би чиний дараа ирэв).
хавьцаа [дагавар үг] ойролцоо, орчимд, хавьд энэ хавьцаа (энэ орчим).
харалдаа [дагавар үг] хавьцаа, ойролцоо, үе тэнгийн харалдаа газар (ойролцоо газар), нас харалдаа (нас ойролцоо, үе тэнгийн), нуруу харалдаа (а.нурууны өндөр нам ойролцоо б.нурууны өндрийн хавьцаа газар).

Нээлттэй мэдээллийн сан www.opendatalab.mn цахим хуудсыг ашиглах, мэдээлэл хайх, түгээх хэн бүхэн доорх нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсний үндсэн дээр үйлчилгээ авах эрхтэй.

  1. Хуульд зааснаар төрийн болон орон нутгийн өмчийн хуулийн этгээд, бусад нийтийн эрх зүйн хуулийн этгээдээс олон нийтэд нээлттэй байршуулсан мэдээллийг иргэд, олон нийт үнэн зөв гэж үзэх эрхтэй. Иймд тухайн мэдээллийг мэдээллийн сан, түүнийг хариуцагч Бодлогод залуусын хяналт ТББ болон системийн ашиглалтыг хариуцсан аливаа хувь хүний байр суурь гэж үзэхгүй ба анхдагч эх сурвалжаас хүлээн авсан мэдээллийн үнэн зөв эсэх, тухай мэдээллийн талаар аливаа хууль эрх зүйн маргаан байгаа эсэхэд мэдээллийн сан хариуцлага хүлээхгүй.
  2. Мэдээллийн сан нь техникийн нөхцөл, боломжоос шалтгаалан тодорхой цаг хугацааны давтамжтайгаар албан ёсны эх сурвалжуудаас мэдээллийг татан авч, тухайн цаг үед үнэн зөвд тооцогдож байсан мэдээллийн түүх үүсгэдэг. Иргэд, олон нийт мэдээллийн санг хэзээ ашиглаж байгаагаас үл хамааран мэдээллийн түүхтэй танилцах эрхтэй тул тус мэдээлэл хуучирсан, эсхүл анхдагч мэдээллийн эх сурвалжаас устгасан, нэвтрэх боломжгүй болсон гэх үндэслэлээр тус мэдээллийн сангаас хасахгүй болно.
  3. Мэдээллийн санг ашиглан мэдээ, сурвалжилга бэлтгэх болон олон нийтэд түгээх бүхий л этгээд мэдээллийн санд хадгалагдаж буй өнгөрсөн үеийн болон одоогийн мэдээллийн үнэн зөв, хүчинтэй эсэхийг зөвхөн анхдагч эх сурвалж болон түүнийг хариуцагч төрийн эрх бүхий байгууллагаас нягталж шалгах үүрэгтэй.
  4. Энэ үйлчилгээний нөхцөлийн 3-т заасан үүргээ хэрэгжүүлээгүйтэй холбоотойгоор бий болох аливаа эрсдэл, хариуцлагыг зөвхөн тухайн этгээд хариуцах бөгөөд мэдээллийн систем болон түүнд холбогдох этгээдийг аливаа учрах нэхэмжлэл, хариуцлагаас чөлөөлнө.
  5. Тус мэдээллийн сангийн зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан бөгөөд мэдээллийн сангаас боловсруулж хүргэсэн мэдээллийг олон нийтэд дурдах тохиолдолд эх сурвалжийг заах нь оюуны өмчийн эрхийн зөрчил үүсгэхгүй байх үндэслэл болно.
Зөвшөөрч байна Татгалзаж байна