Аялга үг

ёох [аялга үг] өвдөх, ядрах үед хэлэх аялга үг.
ёх [аялга үг] алжааж ядрахад хэлэх аялга ёх ядарч байна (ёо, маш их ядарч байна), ёх гээд суучихах (ёо ёх болоод байх) өвчний улмаас бие өвдөхөд хэлэх үг цааргалж, залхсан үед хэлэх (аялга үг)
еэ [аялга үг] гайхах, харамсах, өрөвдөх, үл тоомсорлох зэрэг сэтгэлийн хөдөлгөөнийг илэрхийлэх аялга еэ, тоогүй (ээ тоогүй), еэ харла (ээ харла), еэ хөөрхий (ээ хөөрхий, иш хөөрхий), еэ чааваас (ээ чааваас), еэ яанаа (хүүе яанаа), ёо гэхийн өвчингүй, еэ гэхийн зовлонгүй (зовлон шаналгаа байхгүй) хүүхдийг элэглэн шоолоход хэлэх аялга еэ еэ бөө бөө (ичиг ичиг).
жав [аялга үг] нохой, муур зэрэг тэжээвэр амьтныг үлдэн хөөх үг.
жай [аялга үг] гахайг дуудах үг.
жиг [аялга үг] сэм шоолон инээлдэх дуу авиа жиг жиг хийх (хүүхэд, эмэгтэйчүүдийн сэм инээлдэх),
жинжий [аялга үг] бага жаахан хүүхдийг өхөөрдөн дуудах аялга үг.
жов [аялга үг] нохойг зандрах, хөөхөд хэлэх аялга үг.
жүү [аялга үг] амьтныг уриадах (аялга үг)
за [аялга үг] бусдын хэлсэн, хийсэн зүйлийг хүлээж авах, зөвшөөрөхөд хэлэх үг за за (а.бусдын үгийг тодорхой ойлгосноо илэрхийлэх аялга за за, ойлголоо. (ярианы үг, хэллэг) б.төвөгшөөж залхсанаа илэрхийлэх аялга за за, больж үз. (ярианы үг, хэллэг) за мэдлээ (тийм гэж мэдлээ), за тэгье (тэгье тэгье), за гэвэл ёогүй (нэгэнт зөвшөөрсөн бол амласандаа заавал хүрдэг) бусдын хэлсэн зүйлийг үл ойшооход хэрэглэх үг за яршиг даа, за болиоч (ярианы үг, хэллэг) санаандгүй гарсан хэрэг учрын тухай гайхаж сонирхсон, лавлаж асуусан аялга за тэгээд за юу болов (ярианы үг, хэллэг) анхааруулах, шаардах зэрэгт хэрэглэнэ за сайн чагнаж байгаарай. (ярианы үг, хэллэг) тухайн үйлийг гүйцэтгэх болсноо баталсан утга илтгэнэ за, би дуулъя. (ярианы үг, хэллэг), за, явъя даа. (ярианы үг, хэллэг), за больё замын шившиг, бүр больё бүгдийн шившиг (зүйр үг) (ухарч буцах нь сайнгүй хэрэг).
зайлуул [аялга үг] цочин гайхах, дургүйлхэх аялга үг ээ зайлуул, ингэж ч явах гэж дээ (ээ чааваас, ингэж ч явах гэж дээ) өрөвдөн хайрлахад гарах аялга үг эй зайлуул (эй хөөрхий).
зуузуу [аялга үг] ихэвчлэн ишгийг, зарим үед ямааг уриадан дуудах аялга үг.
зүү [аялга үг] лавлан сануулах үгний дараа хэрэглэх аялга үг заа зүү болох (яг тохиролцох).
зээ [аялга үг] бусдын хэлснийг хүлээн зөвшөөрөхөд хэрэглэх аялга үг заа зээ болох (юмыг хоёр этгээд харилцан тохиролцох), зээ зуугүй болох (ийм тийм зовлон шалтаг тоочилгүйгээр тохиролцох) холбоо, шүлэг, ерөөл эхлүүлэх аялга зээ хөө, үнэхээр тийм үү дээ (ай хөө, үнэхээр тийм үү дээ).
зээ [аялга үг] нохой зэргийг өдөөн турхирах (аялга үг)
ий [аялга үг] юмнаас сэрэмжлэх, болгоомжлоход гаргах аялга ий, тэр горьгүй шүү, ий, би айж байна. (ярианы үг, хэллэг) бага насны хүүхдийг юмнаас айлгах, сэрэмжлүүлэх аялга ий халуун, гараа түлчихнэ. (ярианы үг, хэллэг) бага насны хүүхдийг уйлахыг дуурайн элэглэх шоглох аялга ий, ий, юундаа уйлна вэ (ярианы үг, хэллэг) дургүйцэх, зэвүүрхэх аялга үг ий, ямар муухай юм бэ. (ярианы үг, хэллэг) хүч нэгтгэхэд уриалах аялга ий чүү (алив чүү) залхуурах, харамсахад гаргах аялга өгүүлбэрт лавлан асуусан баймж үүргээр хэрэглэгдэнэ уу, үү ердөө сааж яваагүй гээд ий (ярианы үг, хэллэг)
ийлээ [аялга үг] цочин харамсах аялга яалаа ийлээ (яав ийв).
ийтэт [аялга үг] ий тий тий гэж хэлэх төдий (аялга үг)
илий [аялга үг] цочин харамсах аялга ийлээ.
илээ [аялга үг] цочих, айн хэлмэх, нэн гашуудах, харамсах зэрэгт илрэх аялга илээ халаг (ай халаг).
ичгий [аялга үг] ичиглэн хэлэх аялга, ичиг ичиг.
ичиг [аялга үг] ичгүүртэй явдал гаргасан хүнийг улмаар ичээхийн тул шоолон өгүүлэхэд хэрэглэх аялга
иш [аялга үг] өрөвдөх, харамсах, гэмших, гомдох зэрэгт хэлэх аялга их төлөв өгүүлбэрийн өмнө өгүүлнэ иш хөөрхий (эй, хөөрхий), иш хүү минь (ээ дээ, хүү минь), иш чааваас (даанч дээ).
лаа [аялга үг] юмыг муухай, бузар хэмээн жигшихэд хэрэглэх аялга үг лаа лаа, ямар муухай үнэртэй юм бэ (ярианы үг, хэллэг) хүч нэмэгдүүлэх сул үг лийн хувилбар сайн хүний үртэй дэмий лаа юундаа даслаа даа. монгол ардын дуу.
лоолой [аялга үг] гахайг дуудах (аялга үг)
лөө [аялга үг] дэмий гэсэн санааг илэрхийлэх аялга үг лөө лөө болох (а.хэрэг явдал бүтэхгүй болох чиний модонд явах ч лөө лөө болох шив дээ. (ярианы үг, хэллэг) б.эд зүйл үрэн таран болох) хүүхдийг шоолон шоглон хэлэх (аялга үг)
лөөлий [аялга үг] бүтэхгүй юм болох, завхрах зэрэгт халаглах аялга лөө лөө лөөлий болох (завхрах, сарних, бүтэхээ байх).
ля [аялга үг] дууны үгийг хэлэхгүйгээр аялах аялга ля ля (на на, да да гэх зэргээр дуу гинших аялга).
ма [аялга үг] бог малын майлахад сонсогдох дуу хурга ишиг ма ма гэж майлах ма гэх малгүй (майлах малгүй айл).
май [аялга үг] бусдад юм өгөхөд хэлэх аялга май, чи ав. (ярианы үг, хэллэг), май гэх өглөгөөс, мэнд гэх үгнээс цэцэн (эв найртай байх).

Нээлттэй мэдээллийн сан www.opendatalab.mn цахим хуудсыг ашиглах, мэдээлэл хайх, түгээх хэн бүхэн доорх нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсний үндсэн дээр үйлчилгээ авах эрхтэй.

  1. Хуульд зааснаар төрийн болон орон нутгийн өмчийн хуулийн этгээд, бусад нийтийн эрх зүйн хуулийн этгээдээс олон нийтэд нээлттэй байршуулсан мэдээллийг иргэд, олон нийт үнэн зөв гэж үзэх эрхтэй. Иймд тухайн мэдээллийг мэдээллийн сан, түүнийг хариуцагч Бодлогод залуусын хяналт ТББ болон системийн ашиглалтыг хариуцсан аливаа хувь хүний байр суурь гэж үзэхгүй ба анхдагч эх сурвалжаас хүлээн авсан мэдээллийн үнэн зөв эсэх, тухай мэдээллийн талаар аливаа хууль эрх зүйн маргаан байгаа эсэхэд мэдээллийн сан хариуцлага хүлээхгүй.
  2. Мэдээллийн сан нь техникийн нөхцөл, боломжоос шалтгаалан тодорхой цаг хугацааны давтамжтайгаар албан ёсны эх сурвалжуудаас мэдээллийг татан авч, тухайн цаг үед үнэн зөвд тооцогдож байсан мэдээллийн түүх үүсгэдэг. Иргэд, олон нийт мэдээллийн санг хэзээ ашиглаж байгаагаас үл хамааран мэдээллийн түүхтэй танилцах эрхтэй тул тус мэдээлэл хуучирсан, эсхүл анхдагч мэдээллийн эх сурвалжаас устгасан, нэвтрэх боломжгүй болсон гэх үндэслэлээр тус мэдээллийн сангаас хасахгүй болно.
  3. Мэдээллийн санг ашиглан мэдээ, сурвалжилга бэлтгэх болон олон нийтэд түгээх бүхий л этгээд мэдээллийн санд хадгалагдаж буй өнгөрсөн үеийн болон одоогийн мэдээллийн үнэн зөв, хүчинтэй эсэхийг зөвхөн анхдагч эх сурвалж болон түүнийг хариуцагч төрийн эрх бүхий байгууллагаас нягталж шалгах үүрэгтэй.
  4. Энэ үйлчилгээний нөхцөлийн 3-т заасан үүргээ хэрэгжүүлээгүйтэй холбоотойгоор бий болох аливаа эрсдэл, хариуцлагыг зөвхөн тухайн этгээд хариуцах бөгөөд мэдээллийн систем болон түүнд холбогдох этгээдийг аливаа учрах нэхэмжлэл, хариуцлагаас чөлөөлнө.
  5. Тус мэдээллийн сангийн зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан бөгөөд мэдээллийн сангаас боловсруулж хүргэсэн мэдээллийг олон нийтэд дурдах тохиолдолд эх сурвалжийг заах нь оюуны өмчийн эрхийн зөрчил үүсгэхгүй байх үндэслэл болно.